چراغ جادوی ۶۸ هزار میلیاردی وزارت نفت

خبرگزاری فارس؛ گروه دیگر رسانه‌ها: صندوق‌های بازنشستگی به‌عنوان سرمایه‌گذاران نهادی، به‌موجب اسناد مصوب سازمان‌های میان‌المللی درون سرمایه‌گذاری‌های خود باید از اصولی مانند داشتن اهداف معلوم، شفاف‌سازی فعالیت‌ها ازبرای اعضای صندوق، تعادل امنیت و سودآوری، استقلال از مداخلات دولت و مسئولانه ‌بودن سرمایه‌گذاری پیروی کنند. با توجه به آنکه تبعیت صندوق‌ها از این اصول موجب تقویت منبع ها مالی و توانایی آنها درون ایفای تعهدات درون برابر بیمه‌شدگان و درنهایت، تضمین حق بر تامین اجتماعی اعضای صندوق می شود، درون نظام حقوقی بیشتر کشورها، پیروی صندوق‌ها از این اصول نظام‌مند شده هست.

درون این گفته وضعیت «صندوق‌های بازنشستگی، پس‌انداز و رفاه کارکنان صنعت نفت» تحقیق شده هست که نشان می‌دهد این صندوق‌ها با دارایی نزدیک به ۶۸ هزار میلیارد تومانی خود و با سرمایه‌گذاری درون سهام ۱۸۱ شرکت، با وجود اینکه یکی از بزرگ‌ترین صندوق‌های بازنشستگی کشور هستند، ولی عملکرد آنها چندان شفاف نیست. ازبرای مثال زمانی که قانون منع به‌کارگیری بازنشستگان درون نهادهای دولتی تصویب شد، این صندوق‌ها به این بهانه که غیر دولتی هستند، از عنوان لیست اعضای هیات‌مدیره صندوق شرکت‌های زیرمجموعه خودداری کردند. همچنین این شرکت‌ها درون حالی خود را غیردولتی خطاب می‌کنند که طبق اساسنامه صندوق‌های بازنشستگی وزارت نفت، بیژن زنگنه به‌عنوان وزیر نفت، رئیس هیات‌امنای این صندوق‌هاست و رئیس صندوق که بالاترین مقام اجرایی صندوق و مسئول اداره آن هست از سوی زنگنه انتخاب می‌شود. به‌عبارت دیگر، همان نقشی که وزارت کار درون شرکت‌های زیرمجموعه سازمان تامین اجتماعی ازجمله شستا گیم می‌کند، درون این صندوق‌ها نیز وزارت نفت بازیگر همان نقش هست، با این تفاوت که درون زیرمجموعه‌های سازمان تامین اجتماعی تا حدودی اطلاعات مالی و لیست مدیران و اعضای هیات‌مدیره معلوم هست ولی درون اینجا به بهانه غیردولتی‌بودن شرکت‌ها، این شرکت‌ها به حیاط خلوت سیاسیون تبدیل شده‌ هست.

درون اهمیت سرمایه‌گذاری‌های صندوق بازنشستگی کارکنان صنعت نفت همین قدر کافی هست که بدانیم طی سال‌های ۸۶ تا ۹۴ که نام هلدینگ سرمایه‌گذاری صندوق بازنشستگی کارکنان صنعت نفت از زیرمجموعه‌های صندوق بازنشستگی نفت درون لیست ۵۰۰ شرکت برتر سازمان مدیریت صنعتی ایران بوده، میزان فروش سالانه هلدینگ مذکور از ۸۱۱ میلیارد تومان درون سال ۸۶ به ۱۹…۴ هزار میلیارد تومان درون سال ۹۳ و ۱۶…۴ هزار میلیارد تومان درون سال ۹۴ رسیده هست. حال اینکه صندوقی با این گردش مالی عظیم که شرکت سرمایه گذاری آن درون سال ۹۴ جایگاه نهم را میان ۵۰۰ غول اقتصاد ایران کسب کرده، به چه دلیل لیست هیات‌مدیره‌ها و اعضای شرکت‌های زیرمجموعه را منتشر نمی‌کند، جای تامل دارد.
 

صندوقی با ۶۸ هزار میلیارد دارایی

طبق آخرین صورت مالی حسابرسی‌شده که مربوط به سال مالی منتهی به اردیبهشت سال ۹۶ هست، حجم دارایی‌های صندوق‌های بازنشستگی، پس‌انداز و رفاه کارکنان صنعت نفت درون اردیبهشت ۹۶ حدود ۶۷ هزار و ۷۹۷ میلیارد تومان بوده هست. تحقیق جزئیات حجم دارایی‌های این صندوق‌ها نشان می‌دهد از مجموع کل دارایی این صندوق‌ها، ۱۴ هزار و ۶۵۳ میلیارد تومان آن مربوط به دارایی‌های شرکت‌های اصلی، ۲…۵ هزار میلیارد تومان آن مربوط به سرمایه‌گذاری درون شرکت‌های فرعی، نزدیک به ۹۱ میلیارد تومان آن مربوط به سرمایه‌گذاری درون املاک، ۳۴۱ میلیارد تومان آن مربوط به اوراق مشارکت، ۱…۷ هزار میلیارد تومان آن مربوط به تسهیلات اعطایی، ۲…۲ هزار میلیارد تومان آن مربوط به سپرده‌های بانکی و ۴۶ هزار میلیارد تومان آن مربوط به موجودی مواد و کالا، سرقفلی، سایر دارایی‌های مشهود و غیرمشهود هست.
 

صندوق نفت نهمین غول اقتصاد ایران بود!

از سال ۸۶ تا ۹۴ نام هلدینگ سرمایه‌گذاری صندوق بازنشستگی کارکنان صنعت نفت از زیرمجموعه‌های صندوق بازنشستگی نفت درون لیست ۵۰۰ شرکت برتر سازمان مدیریت صنعتی ایران دیده می‌شود، ولی معلوم نیست درون پسابرجام که وضعیت مالی و عملکردی شرکت‌های نفتی، معدنی و پتروشیمی بهبود یافت، به چه دلیل این شرکت‌ها درون لیست ۵۰۰ شرکت برتر دیده نمی‌شوند. خروج نام هلدینگ سرمایه‌گذاری صندوق بازنشستگی کارکنان صنعت نفت از این لیست از آنجایی دارای اهمیت هست که درون سال مالی ۹۴ هلدینگ مذکور با فروش ۱۶ هزار و ۴۰۹ میلیارد تومانی شرکت‌های زیرمجموعه‌اش، نهمین غول اقتصادی ایران نام گرفته بود. درون این زمینه تحقیق آمارهای سازمان مدیریت صنعتی ایران درون سال‌های مختلف نشان می‌دهد میزان فروش هلدینگ سرمایه‌گذاری صندوق بازنشستگی صنعت نفت درون سال مالی ۸۶ حدود ۸۱۱ میلیارد تومان بوده که این میزان تا سال ۹۱ به۸…۴ هزار میلیارد تومان، درون سال ۹۲ به ۱۲…۶ هزار میلیارد تومان، درون سال ۹۳ به ۱۹…۴ هزار میلیارد تومان و درون سال ۹۴ به۱۶…۴ هزار میلیارد تومان رسیده هست.
 

صندوقی با ۱۸۱ شرکت!

طبق صورت مالی سال مالی منتهی به اردیبهشت ۹۶ صندوق‌های بازنشستگی، پس‌انداز و رفاه کارکنان صنعت نفت، حجم دارایی‌های این صندوق‌ها درون شرکت‌های اصلی حدود ۱۴ هزار و ۶۵۳ میلیارد تومان و حجم دارایی این صندوق‌ها درون سرمایه‌گذاری شرکت‌های فرعی حدود ۲…۵ هزار میلیارد تومان بوده هست. درون این زمینه تحقیق‌ها نشان می‌دهد درون زیرمجموعه شرکت‌های اصلی این صندوق‌ها نام ۴۷ شرکت درج‌شده که صندوق سهام ۲۰ تا ۴۹ درصدی درون این شرکت‌ها دارد. همچنین درون زیرمجموعه سهام شرکت‌های فرعی این صندوق‌ها نیز نام ۱۳۴ شرکت و صندوق بورسی و غیربورسی دیده می‌شود…پتروشیمی مارون، پتروجه زاگرس، پتروشیره خارک، صنایع پتروشیمی خلیج‌فارس، سیمان خاش، سیمان بهبهان، سرمایه‌گذاری صنعت و معدن، پتروشیمی فن‌آوران و داروسازی اسوه از زیرمجموعه‌های اصلی و بورسی این صندوق‌ها هستند و از شرکت‌های غیربورسی نیز می‌توان به پتروشمی باختر، پتروشیمی مروارید، شرکت ملی نفتکش ایران، پتروشیما اروند، پتروشیمی تندگویان، لوله‌سازی اهواز، خدمت ها بیمه‌ای امین پارسیان، تامین سرمایه سپهر و… اشاره کرد. همچنین صندوق صنایع پتروشیمی خلیج‌فارس، صندوق ملی نفتکش ایران، صندوق پتروشیمی اروند و صندوق پتروشیمی تندگویان نیز از صندوق‌های زیرمجموعه صندوق بازنشستگی وزارت نفت هستند.
 

صندوق‌های نفت حیاط‌خلوت بازنشسته‌هاست؟

۲۶شهریور سال ۹۷ بود که مجلس شورای اسلامی طرح خروج بازنشستگان از پست‌های دولتی را به تصویب رساند. با تصویب این قانون و مطالبه رسانه‌های عمومی، بعضی از وزارتخانه‌ها ازجمله وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی کار به منتشر شدن اسامی اعضای هیات‌مدیره و مدیران شرکت‌های تابعه و زیرمجموعه خود اعم از شستا، صندوق بازنشستگی کشوری، صندوق بازنشستگی کارکنان فولاد، صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر، سازمان تامین اجتماعی و بانک توسعه تعاون کردند. درون همین زمینه انتظار می‌رفت وزارت نفت نیز کار به منتشر شدن اسامی و مشخصات مدیران شرکت‌های تابعه خود کند، با این حال تا به‌امروز وزارت نفت هیچ اقدامی درون راستای شفاف‌سازی مشخصات شرکت‌های وابسته به خود نکرده هست…شفاف‌سازی لیست اسامی اعضای هیات‌مدیره و مدیران شرکت‌های تابعه وزارت نفت از این منظر با اهمیت هست که بعضی خبرها شائبه حضور مدیران بازنشسته، چندشغله و حتی نمایندگان ادوار مجلس درون این شرکت‌ها را تقویت می‌کند؛ ولی قابل تامل اینکه هر دفعه موضوع شفافیت درمورد شرکت‌های زیرمجموعه وزارت نفت ازجمله صندوق‌های بازنشستگی وزارت نفت مطرح شده، مدیران این شرکت‌ها دلیل به‌کارگیری بازنشسته‌ها را درون زیرمجموعه‌های این شرکت‌ها، غیردولتی بودن شرکت و عدم تامین بودجه مستقیم از سوی دولت ذکر کرده‌اند.
 

صندوق‌های نفت بالاخره دولتی هستند یا خصوصی؟

 صندوق بازنشستگی صنعت نفت درون تاریخ ۱۳۲۶…۱۰…۱۱ براساس مصوبات مربوطه تشکیل شده هست. طبق قانون اساسنامه شرکت ملی نفت ایران، اداره امور صندوق‌ها ازجمله نگهداری، به‌کار انداختن و بهره‌برداری از دارایی‌های آن برعهده هیات‌امنای صندوق‌ها که همان هیات‌مدیره شرکت ملی نفت ایران هست. تا قبل از تاریخ ۱۳۷۷…۱۰…۲۹ صندوق‌های بازنشستگی، پس‌انداز و رفاه کارکنان صنعت نفت از نقطه‌نظر تشکیلات اداری و سازمانی زیرمجموعه امور اداری شرکت ملی نفت ایران محسوب می‌شد و اتخاذ تصمیم درون اداره امور آن به‌طور عام به نحو متمرکز و با تصویب هیات‌مدیره شرکت ملی نفت ایران (هیات‌امنای صندوق) به مرحله عمل درمی‌آمد؛ ولی درون تاریخ ۱۳۷۷…۱۰…۲۹ هیات‌امنای صندوق‌ها به‌قصد اجرای هرچه بهتر وظایف مصرح درون اساسنامه و انتخاب ترتیبات و نظام ارتباطی میان صندوق‌ها و مدیریت و هیات‌امنا، مقررات مربوط به اداره صندوق‌ها را طی مصوبه شماره ۱۱۸۵ تصویب کرد که براساس آن صندوق‌ها دارای ارکان و تشکیلات جدیدی به ترتیب ۱- هیات‌امنا (هیات‌مدیره شرکت ملی نفت ایران)، ۲- هیات‌مدیره (رئیسه) و ۳- رئیس صندوق و بازرسی شد.

طبق اطلاعات درج‌شده درون صندوق‌های بازنشستگی، درون حال حاضر بیژن زنگنه رئیس هیات‌امنای این صندوق‌هاست. طبق اطلاعات درج‌شده درون اساسنامه صندوق، رئیس صندوق بالاترین مقام اجرایی صندوق و مسئول اداره، هماهنگی امور و همچنین حفظ حقوق، منافع و اموال و سرمایه و وجوه درون اختیار صندوق هست که نمایندگی صندوق را درون مقابل مقامات دولتی، انتظامی، قضایی، همچنین اشخاص حقیقی و حقوقی نیز دارد. درون حال حاضر افخم زروانی، رئیس صندوق‌های بازنشستگی، پس‌انداز و رفاه کارکنان صنعت نفت هست که درون ۲۲ آبان سال ۹۵ توسط زنگنه انتخاب شده هست…بر این اساس بیژن زنگنه به‌عنوان وزیر نفت و شرکت ملی نفت ایران درون حالی نقش مهمی درون تصمیم‌گیری‌های این صندوق‌ها دارد که گفته می‌شود این صندوق‌ها مشمول قوانین شرکت‌های دولتی نمی‌شوند. طبق مطالبی که گفته شد، بیژن زنگنه و شرکت ملی نفت ایران نقش پررنگی درون اداره این صندوق‌ها دارند، با این حال هویت حقوقی صندوق بازنشستگی نفت هم اکنون معلوم نیست و این سوال مطرح می‌شود که درصورتیکه این صندوق‌ها و شرکت‌های زیرمجموعه آن به‌لحاظ حقوقی جزئی از وزارت نفت نیست، پس به چه دلیل زنگنه و شرکت ملی نفت رئیس این صندوق‌ها را انتخاب می‌کنند و درصورتیکه شرکت‌های آن دولتی هست، پس به چه دلیل درون پیوست شماره سه قانون بودجه سالانه کشور نام این صندوق نیامده هست.

 ماجرای کلاهبرداری ۳۳۰ میلیاردی سلطان قیر از صندوق

یکم دی‌ماه ۹۷ حمیدرضا باقری‌درمنی به جرم افساد فی‌الارض از طریق تشکیل شبکه کلاهبرداری و رشاء اعدام شد. یکی از اتهامات درمنی این بود که وی بدون پرداخت حتی یک ریال از شرکت پالایش نفت جی، ۳۲۲ هزار تن قیر خریداری کرده بود؛ شرکتی که از زیرمجموعه‌های صندوق بازنشستگی صنعت نفت هست. درمنی که از طریق تشکیل شرکت‌های صوری و کاغذی متعدد کار به این کلاهبرداری کرده بود، درنهایت معلوم نشد که چگونه مطالبات صندوق را پرداخت کرد، با این حال آنچه درون عملکرد شرکت پالایش نفت جی اهمیت دارد، اینکه نظارت کافی بر این شرکت‌ها وجود ندارد، همان موضوعی که موجب شد عده‌ای با جعل و ارتشا، زیان قابل‌توجهی به شرکت پالایش نفت جی وارد کنند.

منبع :   فرهیختگان                           

انتهای پیام/

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *